TÜBİTAK Araştırmacıları İçin EB-2 NIW: Kurum Adından Kişisel Katkıya

TÜBİTAK bünyesinde çalışmak ile TÜBİTAK destekli bir üniversite veya şirket projesinde görev almak aynı ilişki değildir. Her iki deneyim de bir EB-2 NIW değerlendirmesinde anlamlı olabilir; ancak kurumun adı, başvuru sahibinin kişisel katkısının yerine geçmez. Dosyanın merkezine “TÜBİTAK projesinde bulundum” cümlesini değil, hangi sorumluluğu üstlendiğinizi, hangi sonucu ürettiğinizi ve bu birikimle ABD’de ne yapacağınızı koymak gerekir. ^[1][4]

National Interest Waiver (NIW), EB-2 kapsamında iş teklifi ve PERM işgücü sertifikasyonu şartlarından ulusal çıkar gerekçesiyle muafiyet istenen bir Green Card yoludur. Uygun kişi kendi adına I-140 sunabilir; muafiyet otomatik değildir. ^[5]

TÜBİTAK Araştırmacıları EB-2 NIW Vizesine Nasıl Başvurabilir?

EB-2 NIW değerlendirmesi diploma ile başlayabilir, fakat diplomayla bitmez. İleri derece yolunda ABD yüksek lisans derecesi veya yabancı eşdeğeri gibi bir derece; ya da ABD lisans derecesi veya yabancı eşdeğerinden sonra alanda en az beş yıllık ilerleyici deneyim aranır. Önerilen faaliyetle bağlantılı mesleğin lisans düzeyindeki normal giriş koşulları da önemlidir. Diğer yol, bilim, sanat veya iş dünyasında “istisnai yetenek” göstermektir. Bu seçenek için altı düzenleyici delil kategorisinden en az üçü ve ardından bütüncül değerlendirme söz konusudur; üç belge sunmak tek başına yeterli değildir. ^[1][2]

Proje yürütücüsü, araştırmacı, danışman veya bursiyer gibi roller birbirinden ayrılmalıdır. TÜBİTAK’ın 1001 programındaki görev ve katılım koşulları bu ayrımın somut bir örneğidir. Bir projeye katılmak, tek başına ilgili kişinin NIW veya EB-2 şartlarını karşıladığını göstermez. ^[4]

TÜBİTAK desteği neyi kanıtlar, neyi kanıtlamaz?

Ardından üç ayrı NIW sorusu yanıtlanır: Önerilen çalışma esaslı değer ve ulusal önem taşıyor mu? Başvuru sahibi bu çalışmayı ilerletmek için güçlü bir konumda mı? Tüm koşullar birlikte tartıldığında iş teklifi ve işgücü sertifikasyonu şartlarının kaldırılması ABD’nin yararına mı? Mesleğin genel önemi, bu üç sorunun yerine geçmez. ^[3]

Bir destek kararı, projenin değerlendirilerek kaynak aldığını gösterebilir. Bunun delil değeri anlatılırken programın amacı, seçim yöntemi, sizin rolünüz ve ortaya çıkan sonuçlar açıklanmalıdır. Kuruma ayrılan toplam bütçenin tamamını kendi araştırma ödülünüz veya kişisel başarınız gibi sunmak doğru değildir. Hangi iş paketini yönettiğiniz ve bütçeyle ilişkiniz netleştirilmelidir.

Türkiye’deki bilimsel ya da ekonomik ihtiyaçlara yönelik çalışma, ABD’deki önerilen faaliyetle bağlantısı kurulabildiğinde anlam taşıyabilir. “Türkiye için önemliyse ABD için de önemlidir” şeklinde otomatik bir geçiş yapılmaz. Teknolojinin, araştırma sorusunun veya yöntemin ABD bağlamındaki karşılığı açıklanır. ^[3]

Örnek çalışma: sensör araştırmasının yeni kullanım alanı

Varsayımsal bir araştırmacı, TÜBİTAK destekli bir projede su kalitesinin daha güvenilir ölçülmesini sağlayan sensörlerin doğrulamasını yürütmüş olsun. ABD planı, bu yaklaşımı farklı su sistemlerinde sınamak ve bakım ihtiyacını azaltacak bir ölçüm yöntemi geliştirmek olabilir. Dosya, projenin bütün başarısını tek kişiye mal etmek yerine, araştırmacının doğrulama tasarımını, elde ettiği sonuçları ve gelecekte kullanabileceği bilgi birikimini açıklar. Bu senaryo yalnızca anlatım örneğidir; onaylanmış bir başvuru değildir.

Araştırmacının kendi rolünü gösteren deliller

Proje sözleşmeleri ve görevlendirmeler başlangıç noktasıdır. İş paketi açıklamaları, ara ve sonuç raporlarının paylaşılabilir bölümleri, araştırma çıktıları, buluş bildirimleri ve katkıyı doğrulayan kurum yazıları daha ayrıntılı bir resim oluşturabilir. Makalede yazar olmakla çalışmanın yöntemini geliştirmek farklı katkılardır; hangi katkının size ait olduğu anlaşılmalıdır.

Referans mektupları aynı övgüleri tekrarlamak yerine farklı noktaları açıklayabilir: yürütücü sizin görevinizi, dış kullanıcı yöntemin neden yararlı olduğunu, bağımsız uzman da çalışmanın alanındaki yerini anlatabilir. Yeni alınmış bir destek kararı henüz gerçekleşmemiş sonucu kanıtlamaz; geçmiş başarı ile gelecekteki hedefler ayrı başlıklarda gösterilmelidir. ^[1]

ABD planı, fikrî mülkiyet ve gizlilik

Araştırmanın devamı için hangi ekipmana, kuruma veya iş birliğine ihtiyaç duyulduğu açıklanmalıdır. Türkiye’de bir buluşun araştırmacısı olmak, patentin veya tüm kullanım haklarının kişiye ait olduğu anlamına gelmez. ABD planı, mevcut haklar ve paylaşım izinleriyle uyumlu kurulmalıdır. Gizli proje belgeleri, savunma bilgileri veya ticari sırlar izinsiz paylaşılmamalıdır.

Muafiyet gerekçesi de yalnızca kurumun prestijine dayanamaz. Araştırmanın nasıl sürdürüleceği ve iş teklifi ile işgücü sertifikasyonu şartlarından vazgeçilmesinin ABD açısından neden yararlı olduğu somut dosya üzerinden değerlendirilir. ^[3]

Sık sorulan sorular

TÜBİTAK çalışanı olmak otomatik NIW uygunluğu sağlar mı?

Hayır. Kurumsal deneyim destekleyici olabilir; fakat EB-2 eşiği ve NIW’nin üç koşulu ayrı ayrı değerlendirilir. USCIS’in TÜBİTAK çalışanlarına yönelik genel bir otomatik kabul kategorisi bulunmaz. ^[1][3]

TÜBİTAK projesinde bursiyer olan biri başvurabilir mi?

Bursiyerlik tek başına ne yeterlilik ne engeldir. Tamamlanmış eğitim, varsa uygun deneyim, araştırmadaki kişisel katkı ve önerilen faaliyet birlikte incelenir. Sadece doktora programına kayıtlı olmak, henüz kazanılmamış doktora derecesine sahip olmakla aynı değildir. ^[2][4]

Proje yürütücüsü değilsem dosyam zayıf mı olur?

Yürütücülük zorunlu bir NIW şartı değildir. Araştırmacının kritik bir yöntem, deney veya uygulamada belgelenebilir katkısı bulunabilir. Görev unvanından çok, yaptığı işin niteliğinin ve gelecekteki planla bağının anlaşılması önemlidir. ^[3]

Türkiye’de yayımlanan çalışmalar kullanılabilir mi?

Evet, delillerin yalnızca ABD’de üretilmiş olması gerekmez. Çalışmanın güvenilirliği, alandaki etkisi, size ait katkı ve ABD’deki önerilen faaliyetle ilişkisi açıklanmalıdır. Belge sunumunda geçerli tercüme kuralları ayrıca gözetilmelidir. ^[1][6]

ABD’de üniversite kabulü veya iş sözleşmesi şart mı?

Genel NIW’de sabit bir iş teklifi zorunlu değildir. Bununla birlikte, laboratuvar erişimi, iş birliği yazısı veya ilgili kurumların somut ilgisi araştırma planının uygulanabilirliğini destekleyebilir. Bunlar hukuki şartların yerine geçen garantiler değildir. ^[5][1]

Başvuru öncesi değerlendirme

TÜBİTAK bağlantılı bir dosya için önce görevlerinizi ve çıktılarınızı proje proje ayırın. Ardından bu deneyimin ABD’deki araştırma hedefiyle bağını kurun. İkna edici anlatı, büyük bir kurumun adını tekrarlamaktan değil, size ait katkıyı doğrulanabilir biçimde göstermekten doğar.

Mesleki geçmişinizin ve ABD’deki çalışma hedefinizin birlikte incelenmesi için kişisel değerlendirme talep edebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme içindir; kişiye özel hukuki görüş veya onay garantisi değildir. I-140 başvurusu ya da onayı tek başına Green Card, ABD’de kalış statüsü veya çalışma izni sağlamaz. Sonraki göçmenlik aşamaları ve varsa mesleki izinler ayrıca değerlendirilir. ^[7][8]

Kaynaklar

1. USCIS Policy Manual, Vol. 6, Part F, Chapter 5 — EB-2 ve National Interest Waiver
2. 8 C.F.R. § 204.5 — istihdama dayalı göçmenlik ve EB-2 ölçütleri
3. Matter of Dhanasar, 26 I&N Dec. 884 (AAO 2016) — bağlayıcı emsal karar
4. TÜBİTAK — 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı
5. USCIS — Employment-Based Immigration: Second Preference EB-2
6. 8 C.F.R. § 103.2(b)(3) — yabancı dilde belgelerin tercümesi
7. USCIS — Green Card for Employment-Based Immigrants
8. USCIS Policy Manual, Vol. 10, Part A, Chapter 2 — çalışma yetkisine uygunluk